Στο βιβλίο του La Mémoire collective (1950) (Η Συλλογική Μνήμη), ο Γάλλος φιλόσοφος Maurice Halbwachs εισάγει την έννοια της μνήμης που υπερβαίνει την προσωπική μνήμη του παρελθόντος από το άτομο, την οποία ονομάζει συλλογική μνήμη. Με αυτό το έργο, ο Halbwachs ξεκίνησε έναν φιλοσοφικό και κοινωνιολογικό διάλογο σχετικά με τη σχέση μεταξύ μνήμης και κοινωνίας, υποστηρίζοντας ότι η ατομική μνήμη διαμορφώνεται πάντα από κοινωνικά πλαίσια και ότι η μνήμη και η κοινωνία είναι αμοιβαία συστατικά.

Αργότερα, ο ιστορικός Pierre Nora διέδωσε τον όρο lieux de mémoire (γαλλικά για «τόπους μνήμης») για να περιγράψει φυσικές τοποθεσίες ή αντικείμενα που χρησιμεύουν ως αποθετήρια συλλογικής μνήμης – όπως μνημεία, μνημεία ή αρχεία. Σύμφωνα με τη Nora, ωστόσο, ένας τόπος μνήμης δεν χρειάζεται να είναι αυστηρά υλικός. Μπορεί επίσης να είναι αφηρημένος, παίρνοντας τη μορφή συμβόλων, εννοιών ή ιστορικών γεγονότων που λειτουργούν ως εστιακά σημεία για τη συλλογική μνήμη.

Βασιζόμενο στη σημασία της συλλογικής μνήμης και την επιρροή της στην κοινωνία – παράλληλα με την έννοια των lieux de mémoire ή «τόπων μνήμης» – το έργο Co-Memo-S έχει αναλάβει μια εξερεύνηση των οικολογικών μνημών ή οικο-μνημών, ξεκινώντας από τις χώρες-εταίρους του: Βουλγαρία, Ουγγαρία, Κύπρο, Ισπανία και Ρουμανία. Αυτές οι μνήμες αναφέρονται σε παρελθόντα γεγονότα που βίωσαν διάφορες κοινότητες και ομάδες και έχουν διαμορφώσει την οικολογική πραγματικότητα των κοινωνιών τους ή σε γεγονότα που έχουν αποκτήσει τη συμβολική υπόσταση ενός «τόπου μνήμης» για μια συγκεκριμένη ομάδα. Οι οικο-μνήμες μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν τοπικές τελετουργίες που σχετίζονται με τη φύση, παραδοσιακές περιβαλλοντικές πρακτικές και άλλες πολιτισμικά ενσωματωμένες αλληλεπιδράσεις με τον φυσικό κόσμο που έχουν διαγενεακή σημασία.

Μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, το έργο Co-Memo-S επιδιώκει να θέσει τις βάσεις για τη συλλογή και την τεκμηρίωση τέτοιων κοινωνικο-οικολογικών μνημών, με στόχο την εμβάθυνση της κατανόησης των διασυνδέσεων μεταξύ της συλλογικής μνήμης και της οικολογικής ιστορίας και του πώς αυτή η επίγνωση θα μπορούσε να συμβάλει σε ουσιαστική αλλαγή.

Το Ψηφιακό Αρχείο Οικολογικής Μνήμης είναι ένα ψηφιακό εργαλείο σχεδιασμένο για να βοηθήσει εργαζόμενους με νέους και τοπικές κοινότητες να συλλέγουν, να διατηρούν και να μοιράζονται κοινωνικο-οικολογικές μνήμες — ιστορίες, πρακτικές και γεγονότα που σχετίζονται με τις σχέσεις των ανθρώπων με τη φύση, τη βιωσιμότητα και τη ζωή στην κοινότητα.

Μέσα από μια διαδραστική διεπαφή βασισμένη σε χρονολόγιο, το αρχείο ενθαρρύνει τον διαγενεακό διάλογο κάνοντας αυτές τις τοπικές μνήμες ορατές και προσβάσιμες. Οι εργαζόμενοι με νέους μπορούν να το χρησιμοποιήσουν για να ενισχύσουν τις συνδέσεις μεταξύ νεότερων και μεγαλύτερων ανθρώπων, να εμπνεύσουν οικολογική δράση και να φέρουν τη βιωσιμότητα στο προσκήνιο των συζητήσεων με επίκεντρο την κοινότητα.

Αυτό το αρχείο δεν είναι απλώς μια συλλογή μνημών — είναι ένα πρακτικό και εκπαιδευτικό εργαλείο που προάγει την ενεργό συμμετοχή των πολιτών, ενισχύει υποεκπροσωπούμενες φωνές και υποστηρίζει τους εργαζόμενους με νέους στο να γίνουν φορείς οικολογικής και κοινωνικής αλλαγής. Μην παραλείψετε να εξερευνήσετε τις διαδραστικές πρακτικές που συνοδεύουν κάθε μνήμη στο αρχείο.

Καλούμε όλους τους εργαζόμενους με νέους, κοινωνικούς λειτουργούς και επαγγελματίες του οικολογικού χώρου που ενδιαφέρονται, να υποβάλουν τις δικές τους Οικο-μνήμες και να τις συνδέσουν με μια ειδικά σχεδιασμένη διαδραστική πρακτική, προκειμένου να ενισχύσουμε τη συλλογική ανάδειξη περιθωριοποιημένων οικολογικών μνημών. Πώς μπορείτε να συνεισφέρετε; Κατεβάστε το παρακάτω πρότυπο, συμπληρώστε το στα ΑΓΓΛΙΚΑ και στείλτε το στο basavova@scas.bg. Όλες οι υποβολές θα αξιολογηθούν από τους εργαζόμενους με νέους που συμμετέχουν στο έργο.